Poemas de ocasión

DSC_0196
Inés posa cun colar de Planeta Tres Zetas

Metáfora da metáfora (B)

El tamén procura

unha linguaxe que non manque.

Un espazo neutro

de morfemas con bandeira branca.

Un lugar de encontro

en troques dun territorio ocupado.

(Unha sintaxe arredada da guerra.)

Carlos Negro, Masculino singular

 

DSC_0305

Vive, dizes, no presente;

Vive só no presente.

Mas eu nâo quero o presente, quero a realidade;

Quero as cousas que existem, nâo o tempo que as mede.

O que é o presente?

É uma cousa relativa ao passado e ao futuro.

É uma cousa que existe em virtude de outrsa cousas

existirem.

Eu só quero a realidade, as cousas sem presente.

(…)

Fernando Pessoa, Poemas escolhidos de Alberto Caeiro

DSC_0276

V

¿Que lle podo ofrecer a quen me intente?:

días contados de paixón inerte

e amor eterno sempre compartido

coa débeda obrigada a unha existencia

amortizada en pagos usuarios

conxugando os verbos vivir e amar

en primeira persoa do plural

reducidos ás formas do presente.

¿ Que lle podo ofrecer a quen me intente

se son un fío solto da esperanza

tecida e destecida

por Penélope?

Lois Pereiro, Poesía última de amor e enfermidade(1992-1995)

DSC_0320

XXXVIII

chegaches, e cumpriches, e eu anhelábate,

e refrescaches o meu corazón ardente de devezo

Safo, Cantos e fragmentos

X

Advertisements

Reinventarse escríbese con Z

Cando unha persoa chega a unha determinada idade, dáse por sentado que a súa situación laboral ideal será a estabilidade. Non obstante, esta norma que parece aplicable na maioría dos casos, é da que escapa a protagonista desta reportaxe

 

DSC_0100

 

No ano 2010 publicábase unha enquisa que afirmaba que o 72% dos españois quere ser funcionario fronte a un 4% que prefería ser empresario. Aínda que esta última porcentaxe experimentou nos seguintes anos unha subida entre a xente nova, para moitos emprender segue a constituír un risco que non están dispostos a asumir.

Por iso, que haxa persoas que naden a contracorrente resulta excepcional. É o caso de Cruz López, a artesá que está detrás Planeta Tres Zetas.

Todo ten un principio

Hai máis ou menos dez anos que Cruz comezou de xeito casual a realizar para o seu propio uso  complementos como pendentes, colares, pulseiras… Ao principio estas pezas eran sinxelas e pouco elaboradas, pero xa con certo gusto. Así, empezou sendo ela mesma a que poñía as súas creacións, chamando a atención de amigas e coñecidas. Posteriormente, pasou a regalar cousiñas que facía ata que as preguntas polos prezos se fixeron habituais. Animada polo favorable da situación e os seus seres queridos, decidiuse a crear a súa propia marca.

IMG_1203

O nome de Planeta Tres Zetas non foi froito da casualidade, senón unha opción meditada. A primeira palabra vén de que a súa nai de pequena sempre lle dicía “vives no teu propio planeta” e o de tres zetas é porque tanto o seu nome como apelidos rematan nesa letra ( Cruz López Martínez). A combinación destas tres palabras é algo persoal da artesá, o que lle outorga diferenciación entre os seus compañeiros de gremio.

O proceso de creación

Chama a atención que entre todas as xoias que oferta exista tanta variedade de deseños e modelos. Hai que ter moita imaxinación para estarse renovando continuamente sen perder a esencia que a caracteriza. Para iso, ela di que se inspira “no que  me rodea e me gusta: a arte, o cine, as paisaxes que coñezo e as que me gustaría coñecer (de feito a miña última colección está inspirada en África), as mulleres que admiro … Non sigo as tendencias, senón que son deseños que van contracorrente, por iso tamén son atemporais”

 

IMG_1251
Primeira fase do proceso de creación: deseño e debuxo

 

IMG_1280
Segunda fase do proceso de creación: montaxe da peza

Emprender

O seu día a día é do máis variado, nunca entre as gadoupas da monotonía. Algunhas xornadas traballa intenso no taller, outras dedícase a composición e deseño de pezas, outras a unha labor máis comercial para atender as tendas nas que vende ou encomendas especiais que lle fan, manter a web e as redes sociais, facer fotografías, acudir a feiras…

Ela afirma que “decateime de que o que me facía verdadeiramente feliz era o traballo no taller; crear pezas que fagan sentir ben as mulleres que as poñan. Realmente Planeta Tres Zetas concíboa como unha filosofía que intenta ir contra o consumo en masa e a unificación feminina, pretendo pois, formar un espazo de singularidade que consiga facer que as mulleres se sintan únicas co que se poñan”.

DSC_0155
Un dos colares da colección África

Aínda que así contado soe un oficio idílico, Cruz enfróntase as dificultades propias de querer introducir unha nova marca no mercado, concretamente a pequena escala. Sen dúbida, nestes tempos as condicións para os autónomos son inxustas e máis cando é unha soa persoa a que realiza todo o proceso, dende o deseño da peza ata a venda final. Pese aos obstáculos ela afirma que “estou ilusionada, e iso é un estímulo importante para superalos”

A hora da verdade

A comercialización do produto é a última fase do proceso de elaboración, pero non por iso menos importante. De feito, é imprescindible non só que a peza guste, senón que o cliente quede contento coa atención recibida.

A día de hoxe, Planeta Tres Zetas ten material en tendas de Lalín, Vilagarcía e Santiago. Aínda que a súa creadora di que “ dada a pouca produción, xa que moitas pezas son exclusivas, a presenza en tendas vai a modo. O facebook funciona tamén como unha boa canle de promoción , polo que a través da rede tamén recibo moitos encargos, fundamentalmente de persoas que buscan pezas con cores ou formas determinadas. Un tipo de clienta que teño son as noivas, porque buscan algo en concreto que ademais sexa especial”. Outro modo fundamental de venta desta artesá son as feiras e mercados de artesanía.

 

DSC_0090
Posto de Planeta Tres Zetas no mercado Art&Deco de Santiago de Compostela

A artesanía, sexa do tipo que sexa, é un oficio persoal que require dedicación e capacidade de superación por parte de quen se dedica a ela. Por iso, a sociedade debería poñer en valor os produtos artesanais de calidade e coñecer o traballo que hai detrás de cada peza. Moitas veces, como temos a posibilidade de comprar en grandes cadeas de produción en masa que venden a baixo prezo, esquecémonos de que existe outra maneira de mercar máis singular e directa. Por iso, esta reportaxe pretende recordalo.

Sen artesanía, a inspiración é unha mera caña sacudida polo vento

-Johannes Brahms-

Xiana

Tal día como hoxe

En 1975 a Asamblea Xeral das Nacións Unidas estableceu como Día Internacional da Muller o 8 de marzo, non obstante, esta reivindicación xa se remonta ó 1911.

Foi en 1857 cando as nosas compañeiras xa se botaran a rúa para protestar as súas pésimas condicións laborais. Elas, traballadoras do sector téxtil, estaban fartas.  Tamén o estaban as costureiras que en 1908 iniciaron unha folga que rematou cun incendio e máis de 120 mortas. Ambos sucesos tiñan lugar en Nova York.

Pero no 1910 tamén en Barcelona se levaba a cabo a primeira manifestación multitudinaria de mulleres da historia catalana e española.

Ten graza. Esas adiantadas para a súa época que decidiron non calar, foron tachadas de radicais, de putas, de bruxas, de escoria…(por certo, insultos que a día de hoxe se empregan para as feministas). Esas mulleres as que nos nosos días lles temos que dar GRAZAS por todo o que conseguiron e non puideron disfrutar, pero que nós sí podemos. E debemos facelo.

Así como seguir loitando pola igualdade de dereitos e de condicións en todos os ámbitos vitais, porque o feito de ser muller non te convierte nun ser inferior. Por iso, aínda que os avances que se foron conseguindo o longo da historia son moitos, aínda quedan incontables  espazos que percorrer. E non nos podemos permitir dar un só paso atrás.

Un oito de marzo de celebración será aquel no que a igualdade sexa unha realidade, e non unha utopía. Pero iso, só virá da man de todas e todos.

Mentres , en pleno século XXI, seguirán existindo campañas vergoñentas coma esta:

IMG-20160307-WA0011[1]

 

“O opresor non sería tan forte

senón tivese cómplices nos propios oprimidos”

Simone de Beauvoir

X

CORTOS Á MEDIDA

Hoxe propoño dúas curtametraxes de calidade que me inspiraron e me fixeron reflexionar. Para os que non as coñecían, anímovos a velas e deixarvos envolver por estas historias que non vos van roubar máis que uns minutos das vosas vidas. Se vos gustan, será tempo ben invertido.

Som pastor

Auténtica pureza, dedicación e humildade.

 

Minerita

Continua loita pola supervivencia. Dor. Coraxe. Pura dinamita.

Minerita (2013)

 

Por último, recomendar un documental que tiven a sorte de ver proxectado recentemente.

Frankestein-04155

Como espectadora, sentín un combinado de rabia, impotencia e aflición. Saín coa sensación de contemplar unha inxustiza da que ninguén tomaba parte…Pero agradecida de coñecer máis polo miúdo a outra cara do accidente de Angrois.

4155

 

X

“A muller nace libre e permanece igual ó home en dereitos”, Olympia de Gouge

Hoxe en día o pantalón non está vinculado a un sexo contreto, non obstante, foi unha prenda considerada de uso só masculino ata hai ben pouco.

Que as mulleres poidan usar pantalón sin ser xulgadas, é unha vitoria desapercibida na actualidade. Total, as novas xeracións xa nos veu feito. Para que molestarse en ir máis alá?. É sorprendente pensar que a maioría das nosas avoas non usaran pantalón na súa xuventude ou que en 1972 aínda houbera recelos con que as mulleres levaran esta prenda. Dá a sensación de que iso pertence a un pasado lonxano.

teddy-girls-13-960x623
Imaxe sacada de belelu.com

No ano 1800 existía unha diferenciación radical das apariencias polo sexo. Sin ir máis aló, en París había unha ordenanza do xefe de policía que prohibía o traxe masculino ás mulleres. O pantalón simbolizaba o masculinidade, así como os poderes e liberdades das que gozaban só os homes. Ademais, tiña unha gran significación política, pois a vestimenta diferenciaba o estamento social o que se pertencía.

O primeiro paso que deron as mulleres, foi a adopción dos calzóns como prenda interior por debaixo da saia. Era unha forma de protección. En 1851 en Francia, o pantalón entra en xogo nunha iniciativa feminista, usándose como arma política.

Algunhas das pioneiras no uso do pantalón son as feministas Olympe de Gouges, Amelia Bloomer ou Elisabeth Smith Miller. Cuxa labor fundamental foi a defensa dos dereitos da muller. A primeira delas, Olympe, queixábase de que a Revolución Francesa só contemplara cambios importantes para os homes.

En 1920, Madeleine Pelleiter, dixo : ” A miña vestimenta dille o home: eu son o teu igual”.

Como elas, foron moitas as que loitaron para que na actualidade as mulleres leven pantalón sen ningún problema. Non obstante, as pioneiras tiveron que soportar burlas e insultos, así como rexeitamento por parte da sociedade.

O principal obxectivo de que as mulleres levaran pantalón era a comodidade e unha maior seguridade, paralelamente a unha defensa a igualdade de xénero. O certo é que tamén supuxo unha revolución para a moda. Unha das diseñadoras máis destacadas por introducir esta prenda foi a recoñecida Coco Chanel.

 

Se estades interesad@s no tema, o libro La política del pantalón de Christine Bard profundiza en torno a esta cuestión.

X

 

 

Encontros na estación

 

IMG_2360

Estaba sentada esperando polo tren cando el pasou ó meu carón. Levaba unha mochila ó lombo e un sorriso nos beizos.

Andaba de puntillas, como se con cada paso quixera alcanzar as nubes. Pin pin pin. Entrou a saltiños no quiosco de prensa, e saíu do mesmo xeito, pero con tres revistas baixo o brazo. Pin pin pin.

A xente mirábao raro. Non fan falta palabras para definir esas olladas furtivas. Eu mesma podía sentir o peso da etiqueta que lle colgara a sociedade.

Quería dicirlle que ser diferente non era ser defectuoso nesta fábrica na que cortan a todos polo mesmo patrón, e que oxalá seguira camiñando dese xeito que inspira historias.

Non me atrevín. El subiu o tren.

As revistas que levaba eran todas de cociña. Sorrín. O olor da lasaña recén feita danzaba baixo o meu nariz.

 

X

Elena Ferro: “Queremos que o zoco esté á altura de calquera zapato bo”

Elena Ferro leva nas súas costas o peso de ser a terceira xeración dunha familia de zoqueiros. Este mesmo ano, o taller no que traballa cumpría o seu 100 aniversario cheo de vida. En parte, grazas a ela.

As súas mans foron capaces de converter unha peza tradicional que estaba en desuso, no último chío de moda. Pois detrás da súa marca Eferro, atópanse os zocos máis coloridos e orixinais dispoñibles no mercado, así como unha ampla variedade de marroquinaría.

Que unha das súas creacións gañase o Premio de Artesanía Contemporánea Antón Fraguas Fraguas, supuxo todo un recoñecemento ó seu esforzo. Non obstante, non subiu o ego dos integrantes deste oficio familiar tan honesto.

Eran as catro menos dez dun sábado cando puxen os pés en Merza, parroquia que se localiza no concello de Vila de Cruces e berce de Elena Ferro. É alí onde se encontra o seu taller-tenda, previamente sinalizado polo camiño.

Na entrada atopámonos co pai da entrevistada, a segunda xeración desta familia de zoqueiros, que moi amablemente nos convidou a entrar cun “pasade, pasade, Elena estará dentro”. Ao abrir a porta descúbrese un mundo de peles, ferramentas, coiros, productos á venta…Un espazo verdadeiramente acolledor.

elena ferro foto
Imaxe de El Correo Gallego

XianaComo é un día na vida de Elena Ferro dende que amanece ata que se deita?

Elena Ferro: A verdade é que iso nunca mo preguntaron, ja ja. Pois é como o de moitas persoas…Bueno, un pouco a miña vida así en xeral,o sentimento que teño é o de non desconectar. Estou sempre un pouco  traballando, non como outra xente que pode saír do seu traballo e non volve pensar máis niso ata que volve entrar. O meu é continuamente. Saío do taller pero vou pensando en montaxes para Facebook, ideas novas… E moitas veces, o traballo máis importante que fago non se me ocorre no taller. No taller o que fago é procesalas.

X: Pero tes un horario fixo de traballo?

Sí. Bueno, inténtoo. Facemos moitas horas. Chego ó taller aás 10 da mañá, estamos ata á una e media. Como en media hora e sobre as dúas e media xa estou no taller outra vez ata as oito da tarde. Cando temos feiras pois levántaste ás seis e media da mañá, e volves á casa pois a iso das doce da noite…Depende. No verán as feiras son máis cansadas. O que estamos intentando agora que está a cambiar a forma de venta é facer menos feiras e vender máis aquí, no taller.

X: Eres a cara máis coñecida da marca, en que momento tomas o relevo xeracional? É dicir, que sexa a ti á que se che coñeza.

Bueno, eu sempre estiven no taller, xa dende pequeniña. Para explicarche xa de onde sae a marca, cando eu tiña once ou doce anos, e aínda estaba no colexio, fixen un cuño que poñía Eferro. Daquela xa facía algunhas cousas de coiro (como pulseiras, monedeiros..) e  quixen poñerlle a miña marca. Pois a partir de aí, a cousa foi cada vez a máis. Despois fixen outro cuño mellor ca ese…E a marca ven de aí. Eu sempre me quedei no taller traballando. Cando se xubilou meu pai, que foi no 2001, xa foi cando quedei eu e tamén a miña irmá Teresa, que tamén está a traballar aquí. Pero a marca xa sempre quedou Eferro, xa que me encargo eu da parte creativa, do diseño e un pouco de todo.

X: E como é traballar en familia?

Está moi ben, é moi bonito. Pero bueno, eu creo que como en todos os traballos, hai que intentar levarse ben, o mellor posible, porque a parte de traballar, comemos xuntos…

X: A verdade é que é moito tempo xuntos…

Xa. Pero iso, hai que intentar levarse o mellor posible. Pero bueno, no noso caso eso vai funcionando ben. Imaxínate que con todo o tempo que pasamos xuntos discutíramos moito…Pero non, non discutimos. Ás veces temos as nosas cousas pero como todos. Antes só estábamos a familia, agora temos máis xente traballando…pero ó final coma se foran da familia. Non deixa de ser un taller pequeno.

Cando un entra no universo do taller non repara no seu tamaño. Só é capaz de contemplar con admiración todo o que hai ó seu redor. O espazo é un equilibrio entre o tradicional e o moderno, unido polo fío do agarimo. A venta faise de maneira persoal, como se foses un vello amigo ao que se alegran de ver. Alí eres un individuo con identidade, non unha cifra do beneficio total.

X: Viches disminuídos os prexuízos que había cara ós zocos?

Sí, claro. En pouco tempo pasouse de que ninguén quería zocos e todo o mundo se ría deles, a rirse porque lle gustan. Agora ata a xente máis reacia, como están de “moda”, tamén os queren. Iso é un pouco a parte máis bonita e máis interesante. É un oficio que estaba a punto de desaparecer, e na actualidade reactivouse e funciona. Agora xa hai máis xente que fai zocos, dende que nós os volvemos pór en circulación. E iso é moi bo.

X: Ousexa, a competencia afrontádela de maneira positiva?

Sí, por suposto. A competencia é boa. Porque se non acomódaste. A parte de que cando hai demanda de algo, é porque algo funciona. Nós non somos una fábrica de facer zocos. E hai xente para todos os gustos, haberá a quen lle gusten os nosos zocos e a quen lle gusten outros.

X: Por que pensas que se puxeron de moda os zocos?

Eu creo que foi un pouco polos diseños que nós empezamos a usar, as peles que empregamos, con estampados animais, de pelo…E como xa tiñamos un bagaxe moi grande indo a moitos sitios e a moitas feiras…Pois uns foron comprando os zocos, outros fóronos vendo. E así empezaron a gustar. O máis importante é que o boca a boca funcione. Se hai algo de calidade, a xente comeza a falar ben diso. Pequenas notas de prensa e as redes sociais. As redes sociais foron como o empuxón final.

X: Con eses montaxes que hai no Facebook…

Sí. Iso empeceino facendo como un pouco de broma, como algo que a min me relaxaba e me quitaba de pensar en modelos exclusivamente de zocos. E con esas montaxes diferentes e divertidas pois sácaslle un sorriso á xente, que iso tamén é importante. Non significa que todas as persoas que lle dan a gústanme ou que sigan a nosa páxina compren zocos pero o importante é que saiban que hai zocos. E que asocien como fan agora, que non din quero uns zocos, din quero uns Eferro, e iso xa significa que son zocos. Conseguir iso é moi difícil. Moita xente pensa que lle pagamos a un creativo para que faga as montaxes, pero facemos todo aquí cas cousas que nós temos o noso alcance. E iso foi como o empuxón, porque cando vían os zocos sólos era como bueno, sí, bah..Pero en canto viron toda a creatividade que había detrás diso, pois como que reforzou a idea.

X: Pero hai moito traballo detrás.

Claro, e tamén hai moita xente que pensa que se nos ocorreu facer zocos de hoxe para mañán. E non. Chegar ata onde estamos agora non foi así dun día para outro.

X: De onde sacabas a forza cando a xente che dicía por que seguías sendo zoqueira se xa non se vendía, non valía para nada, ou cando non gustaban..De onde sae esa actitude tan positiva?

Non sei, penso que por crer no que fas. Claro que se riron moitas veces dos zocos diante miña. E ás veces penso cando ven algunha xente que é o prototipo de persoas que fai dez anos se riría por completo dos zocos tradicionais, faime gracia, mira ti, nunca podes cuspir para arriba, porque…Pero iso forma parte tamén da ignorancia. Os zocos claro que eran un calzado que era da xente do campo, máis pobre materialmente pero non culturalmente.. Pois rirse diso non está ben. E moita xente pasou de comprar zocos a escondidas a ser un luxo. Aínda que están ó alcance de case todo o mundo, nos intentamos axustar os prezos. Pero queremos que o zoco esté a altura de calquer zapato bo, de calidade.

X: É dicir, que teñan valor

Iso, que teñan valor. Que están feitos con bos materiais, calidade e garantía. Sacalos de onde estaban e poñelos a altura de calquer zapato. O noso obxectivo nunca foi que se convertiran nun calzado de moda, senón que esté aí, se alguén quere zocos, que saiba que hai zocos. Non que digan ah! Era aquel calzado que usaban na aldea…Entonces pois no meu caso será tamén porque me gustaba facelos e nunca me avergoncei do que sabía facer, porque cría niso e facendo pequenos cambios, pois diferenciábanos a parte da marroquinería. Ninguén os facía e tiñamos que aproveitar ese recurso que tiñamos en vez de tiralo ó lixo.

X: Agora unha pregunta máis xeral. Como ves a situación da artesanía galega? Consideras que agora ten máis prestixio que antes?

Sí, moito mellor. Dende fai dez anos para aquí ou así está mellor. Valórase máis, xa non se busca tanto o prezo máis baixo das cousas, senón a exclusividade. Productos diferentes e co valor engadido de estar feito a man. Antes non había esa concepción, aínda que había xente que o valoraba. Agora, ó ver que algo está feito a man, pois xa non se regatea como anos atrás. E bueno, iso axuda moito a hora de poder vivir disto.

X: Que pensas que influenciou ese cambio de concepción da artesanía?

Pois creo que un pouco todo. Empezar a primeiro a valoralo dende o propio artesán, que moitas veces nin el mesmo lle daba o valor que tiña. Era algo como bueno, fago esto pero non ten mérito. A xente en xeral quere escapar da masificación, que parece que todos imos iguais. Nótase nas feiras as que acudimos, aí é onde se ve.

X: Que papel xoga a muller neste sector? Hai desigualdades como noutros?

Sí, home.

X: Por exemplo?

Non tanto á hora da fabricación, pero vas a unha feira e xa o notas. Por exemplo, non sabes en que posto che toca, pois é diferente o trato que recibes. E bueno, eu dende pequena sempre o teño notado. Xa só nos sitios os que imos comprar materiais, por suposto que non te tratan igual. É diferente se vou eu soa a si ven meu pai comigo. Se vai meu pai é dunha maneira e se vou eu soa son a nena. E iso, vamos, parece mentira que hoxe en día exista. En moitísimos aspectos, non é necesario afondar. Creo que en calquer traballo sucede.

X: Xa para rematar, se non foras zoqueira que che gustaría ser?

Pois non sei…Hai moitas cousas que me gustan. Por exemplo cociñeira ou xardineira. Non sei. Case que cociñeira. Gústame moito ver cociñar, paréceme bonito. Gústanme os libros de cociña. Case nunca cociño, pero cando o fago reláxome e gústame. Penso que podería ser un oficio que se me daría ben.

X